'ชืด' vs 'เซ็ง'

พอดีวันนี้ผมเกิดอาการเบื่อๆ โทรชวนเพื่อนว่าจะไปหาอะไรทำแก้เซ็ง ซึ่งกิจกรรมที่ผมกับเพื่อนอยากทำกันเวลาว่างๆคือไปเดินเล่นในย่านแปลกๆ หาอะไรแปลกหูแปลกตาดูเปิดโลกทัศน์กัน ซึ่งในโปรแกรมตามประสาคนนิยมอาหาร ก็ต้องมีการหาอะไรอร่อยๆกินด้วย

หลังจากได้คนว่างมาเที่ยวด้วยกันแล้วก็อาบน้ำแต่งตัว แต่พออาบน้ำเสร็จเพื่อนก็โทรมาบอกว่าเกิดมีธุระด่วนขึ้นมา ก็เลยตัดพ้อกับเพื่อนไปว่า “เซ็งเลยว่ะ!!” หลังจากวางโทรศัพท์ไป เกิดคิดถึงคำนี้ขึ้นมาได้ว่าเคยได้ยินพี่คนนึงชื่อพี่หนุ่มซึ่งมีพื้นเพเป็นคนราชบุรีถึงแกจะผิวขาวแต่ก็ดูไม่น่าจะมีเชื้อจีน หมายความว่าบ้านแกคงเป็นคนไทยแท้ๆหรือมีพื้นเพวัฒนธรรมแบบไทยๆ ต่างจากผมที่จีนจัดตั้งแต่หน้าตาจนวิถีชีวิตในครอบครัว แกเป็นพ่อครัวสมัครเล่นฝีมือดี และนักกิน – นักชิมตัวยงคนหนึ่ง แกใช้ คำว่า เซ็ง นี้ในความหมายที่ต่างไป โดยใช้เป็นคำขยายความอาหาร เลยได้อะไรทำเป็นการเขียนมาแบ่งปันกับเพื่อนๆในกลุ่มวันนี้

เวลาที่ทำอาหารทิ้งไว้แล้วปล่อยให้นานไปจนเย็น – ไม่น่ากิน เราเรียกกันตามปกติว่า “อาหารชืด” ซึ่ง ชืด นี้เป็น คำวิเศษณ์ หรือคำคุณศัพท์ (ขออนุญาตกระแดะใช้ภาษาสูง เพราะพอคิดจะเขียนขึ้นมาเรารู้ว่ามันเป็นคำที่ใช้ขยายความบอกลักษณะคำนาม เรียกว่า Adjective แต่นึกชื่ออย่างเป็นทางการภาษาไทยของมันไม่ออกทั้งๆที่เคยเรียนมาตั้งแต่สมัยไหนก็ไม่รู้ ด้วยความอยากรู้เลยอุตสาห์เปิดพจนานุกรมหา และขอใช้ให้คุ้มค่าวุ่นวายเปิดหา จะได้ช่วยคนอ่านทบทวนวิชาภาษาไทยกันไปในตัวด้วย) ที่เราใช้กับอาหารโดยทั่วไปทุกประเภทที่มีลักษณะอาการดังกล่าว

แต่ครั้งนึงตอนไปทานข้าวกับพี่หนุ่มซึ่งมีสั่งผัดผักมาด้วย จำไม่ได้ว่าผักอะไร แต่พี่หนุ่มเตือนว่า “รีบๆกินผัดผักสิ ผัก...มันเซ็งง่ายนะ” ก็เลยงงๆว่าทำไมเรียกแบบนั้น พี่เค้าก็อธิบายว่า “มันเหมือนเวลาส้มตำ ตำทิ้งไว้นานๆแล้วมะละกอมันไม่กรอบ กินไม่อร่อยน่ะ ไม่รู้สิ ที่บ้านพี่เค้าพูดกัน” พี่อีกคนนึงที่ร่วมโต๊ะกันอยู่เลยแซวว่า “ก็ดูตามันดิ ตี่ขนาดนั้นจะฟังภาษาบ้านมึงรู้เรื่องหรอ” ในที่นี้ทำให้เห็นได้ว่าพี่คนที่แซวผมเนี่ยแกฟังแล้วรู้เรื่องไม่สงสัยอะไร แต่จากที่พูดว่าภาษาบ้านมึงแปลว่าเป็นภาษาที่ใช้กันทั่วไปแต่ปกติพี่แกก็ไม่คิดจะใช้คำๆนี้ซักเท่าไหร่ หรือไม่งั้นก็คงเป็นภาษาถิ่นของราชบุรีแต่คนไทยอยู่ภาคกลางคนอื่นๆฟังแล้วจะรู้เรื่อง อันนี้ไม่แน่ใจแต่แนวโน้มน่าจะเป็นอย่างแรกมากกว่า ใครมีความรู้เรื่องนี้ช่วยแบ่งปันให้ด้วยครับ

จากที่ได้ยินมาสองตัวอย่าง (ส้มตำ กับผัดผัก) ทำให้ผมสรุปว่า บริบทในการใช้คำว่า เซ็ง นี้ เป็นการใช้กับอาหารที่มีส่วนประกอบหลักเป็นผัก แต่ทิ้งไว้นานไปจนไม่น่าทาน ซึ่งเกิดจากน้ำที่ปรุงอาหารผักนั้นซึมเข้าไปในเนื้อผัก หรือในกรณีของการผัด เกิดจากการที่ผักถูกความร้อนในจานอบจนเนื้อเหนียว ทำให้ผักสูญเสียความกรอบไปไม่น่าทาน แต่นี่เป็นการสรุปโดยส่วนตัวผมเองถ้าผิดไปแล้วมีใครรู้ช่วยแก้ไขให้ด้วยจะเป็นพระคุณยิ่งครับ

จากที่ความหมายของคำว่า ‘เซ็ง’ ที่ ใช้กับอาหาร กับเซ็งที่ใช้กับอารมณ์และเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นวันนี้ ผมรู้สึกว่ามันมีการพ้องกันในความหมายอยู่
- อาหารที่ทำไว้ได้ที่กำลังดี แต่ทิ้งไว้นานจนไม่นานกิน
- อารมณ์ที่ Build ไว้กำลังได้ที่ แต่เกิดเหตุสุดวิสัยอารมณ์เลยเปลี่ยนเป็นเบื่อๆ
- ความรู้สึกเบื่อ สภาพจิตใจที่ขาดชีวิตชีวา จากการขาดความแปลกใหม่สดใสในชีวิต

เลยคิดว่า คำว่าเซ็ง น่าจะเป็นคำที่ใช้กับอาหารมาก่อนที่จะใช้กับอารมณ์ และเป็นการนำมาปรับใช้ได้อย่างน่าสนใจทีเดียว ถ้าเป็นเช่นนั้นจริง คำว่าในสมัยหนึ่งการใช้คำว่าเซ็งก็จะต้องเป็นคำแสลงเหมือนกับ จ๊าบ, กิ๊ก, คิกคุอาโนเนะ (สมัยผมเรียกว่า ‘หน่อมแน้ม’) ฯลฯ แต่เวลาพวกนักภาษาศาสตร์อนุรักษณ์นิยมพูดถึงการใช้ภาษาไทยผิดๆ ไม่เห็นพูดถึงคำนี้ซักเท่าไหร่ แล้วก็เห็นผู้ใหญ่ใช้กันอย่างเป็นเรื่องปกติไปหมด หรือว่าคำไหนเป็นคำแสลงที่ใช้อย่างผิดๆ ขึ้นอยู่กับว่า ผู้ใหญ่ใช้หรือวัยรุ่นใช้ ถ้าผู้ใหญ่ใช้ (อายุมากกว่า 30) ถือว่าไม่ผิด!!! ฝากไว้ให้คิดเล่นๆคับ อยากแลกเปลี่ยนกันไม่รู้ว่าจะผิดประเด็นของกลุ่มหรือเปล่า (ยังไงจะไปโพสต์อีกทีที่ Group ของผมเอง Thai Wisdom Lover ไปแลกเปลี่ยนประเด็นภาษากันที่นั่นก็ได้คับ อิอิ... แอบโฆษณา group ตัวเองหน่อยนะคับ มีสมาชิกแค่สามคนเอง แต่ไปแลกเปลี่ยนเฉยๆก็บุญโขแล้วคับ ไม่ต้องเป็นสมาชิกก็ได้ group เงียบเหลือเกิน)

** สรุปคำถามที่อยากแลกเปลี่ยนกับเพื่อนๆ
- คำว่า เซ็ง ใช้กับอาหารผัก(เฉพาะผักเท่านั้น) ที่ทิ้งไว้นานจนไม่น่าทานหรือทานไม่อร่อย
- คำว่า เซ็ง เป็นภาษาถิ่น(ราชบุรี) หรือภาษาไทยใช้กันทั่วไปที่ค่อนข้างจะ Classic ไปหน่อย (แต่บ้านผมมันจีนเองเลยไม่เคยได้ยิน)

คนอ่านทั่วๆไปที่ไม่มีข้อมูลหรือเรื่องจะมาแลกเปลี่ยน ช่วยบอกหน่อยก็ได้คับว่าเคยได้ยินคนใช้คำๆนี้หรือเปล่า หรือว่าคุณใช้เป็นประจำอยู่แล้ว ผมเองที่ไม่เคยได้ยิน ขอบคุณครับที่แลกเปลี่ยนกัน ^.^