khan the viet nam!

Mời tất cả các bạn cùng Sao băng tìm hiểu về vẻ đẹp của chiếc khăn nhe.
Duyên dáng những chiếc khăn
( ST)
________________________________________

Nhỏ bé, gọn gàng, duyên dáng, đó là những chiếc khăn. Mặc dù mang hình dáng riêng, nhưng mỗi chiếc khăn đều trở thành vật thể quen thuộc, gần gũi, khắc ghi tình cảm trong ký ức của mỗi con người. Ở nước ta, chiếc khăn rằn của người Nam Bộ, khăn chít, khăn vành của Huế, chiếc khăn Piêu của người Thái, khăn ''Khanh ma om'' của phụ nữ Chăm An Giang đã trở thành những tên gọi quen thuộc, gợi nét đẹp riêng quen thuộc của mỗi vùng.


Không biết chiếc khăn rằn của người dân Nam Bộ đã xuất hiện tự bao giờ, nhưng nét thân thương của nó đã bao đời gắn bó với chiếc áo bà ba, trở thành hình ảnh gắn bó với cuộc sống của người dân vùng đất phương Nam trong lao động, chiến đấu và sinh hoạt.

Chiếc khăn rằn có chiều dài khoảng 1,2m, rộng chừng 40 – 50 cm, thường có hai màu đen – trắng hoặc nâu – trắng, kẻ thành những ô vuông nhỏ trải khắp mặt khăn. Khăn được dùng cho cả phụ nữ và nam giới. Chiếc khăn rằn có thể được vắt gọn trên đầu hay được quàng lên cổ, một đầu thả trước ngực, một đầu thả sau lưng hay có thể hai đầu buông xuống phía trước, tạo thêm nét duyên dáng, đằm thắm cho người phụ nữ. Còn với nam giới, khăn được cột ngang vầng trán, để hai đuôi khăn nhô lên đầu, nút khăn nằm ở phía trước.

Nếu chiếc khăn rằn là hình ảnh gắn bó với cuộc sống của người dân vùng đất phương Nam thì đời sống của người Thái lại không thể tách rời với chiếc khăn piêu. Khăn Piêu có nhiều loại khác nhau, tùy từng vùng, từng địa phương mà Piêu có những sắc thái riêng.



Khăn Piêu Thái có loại được thêu hoa văn bằng chỉ màu sặc sỡ, có loại chỉ là một tấm vải bông nhuộm chàm. Đồng bào Thái làm piêu từ loại vải bông tự dệt. Trước khi thêu, miếng vải được chọn làm khăn đội đều phải nhuộm chàm. Chàm là mầu nền để trên đó người phụ nữ Thái thêu lên các đồ án hoa văn bằng các loại chỉ màu như xanh, đỏ, tím, vàng, da cam...ở hai đầu khăn.

Khăn Piêu Thái không trang trí ở toàn bộ diện tích, chỉ tập trung trang trí ở hai đầu. Trước khi thêu, người ta ghép mảnh vải đỏ làm viền. Các viền đỏ bọc cho sợi ở các đầu khăn không bị xổ ra, vừa như là giới hạn diện tích trang trí ở đầu khăn. Đường viền vải đỏ bọc ở ba mép đầu khăn rộng trên dưới 1 cm. Phụ nữ Thái dùng lối khâu luồn khéo léo không để đường chỉ lộ ra ngoài, sao cho đường viền màu đỏ và nền chàm của khăn liền làm một.

Khăn Piêu có chiều dài 1.5m, rộng 40cm. Hoa văn thêu trên khăn Piêu không đơn giản, mang tính chất điểm xuyết mà rất đa dạng, phức tạp. Các đường hoa văn được thêu bằng sợi chỉ hoặc sợi tơ tằm đủ các màu sắc rực rỡ làm tôn thêm vẻ đẹp của chiếc khăn. Trong quá trình thêu, người thêu có thể vừa nhìn mẫu, vừa sáng tạo theo ý muốn chủ quan. Phụ nữ Thái không thêu Piêu ở mặt phải như lối thêu thông thường mà lại thêu từ mặt trái, nhưng các hoa văn với màu sắc phức tạp lại hiện lên ở mặt phải. Hoa văn trên mặt khăn Piêu mang hình những ô vuông, quả trám, hình hoa lá, con vật như con ngựa, khỉ, hình răng cưa, móc câu, tam giác đối đỉnh nối tiếp nhau. Phần tâm khăn được thêu hoa 8 cánh. Hai đầu khăn dệt ngũ sắc, các góc được tết thành sừng, thành tai. Sừng và tai piêu tết càng dài càng thể hiện sự khéo léo. Khăn piêu dùng hàng ngày được tết 3 sừng, khăn dùng cho lễ tết, hội hè, đám cưới hoặc dùng làm quà biếu được tết 5 hay 7 sừng.

Đội khăn Piêu cũng là một nghệ thuật. Có nhiều cách đội khăn, có thể xếp khăn thành hình quả tim, hình mái nhà.. v…v…


Con gái dân tộc Thái từ 12-13 tuổi bắt đầu làm quen với công việc thêu thùa. Thêu khăn Piêu là bài học phổ thông của mọi thành viên nữ trong nếp sống của cộng đồng dân tộc Thái. Do vậy, khăn Piêu còn là một tiêu chuẩn xã hội để đánh giá sự tài hoa, siêng năng của một phụ nữ.

Trong đời sống tình cảm của người Thái, trai gái yêu nhau còn nhờ chiếc khăn Piêu để giãi bày tình cảm. Khi xa nhau, các cô gái thường tặng chàng trai mình yêu mến chiếc khăn Piêu đẹp nhất. Hay trong các dịp lễ hội, khi chàng trai ném còn, nếu cô gái không bắt được phải đem khăn Piêu ra tặng. Chuyện tình yêu của trai gái Thái thật mãnh liệt, say sưa, chân tình, mộc mạc, đằm thắm qua chiếc khăn piêu. Khăn piêu vừa là nét đẹp trang phục truyền thống, vừa thể hiện tinh hoa trong văn hoá ứng xử.

Có một loại khăn mà với người phụ nữ Chăm An Giang, nó là vật bất ly thân mà ở bất cứ nơi đâu, khi làm gì người phụ nữ cũng luôn đội trên đầu, đó là chiếc khăn Khanh ma om. Chiếc khăn vừa độc đáo, thướt tha vừa là niềm tự hào của người dân nơi đây.


Khăn Khanh ma om (còn gọi là khăn Ma-tơ-ra) của phụ nữ Chăm An Giang nguyên mẫu là chiếc khăn hình vuông. Để phù hợp với nhu cầu thẩm mỹ của con người qua các thời kỳ mà nó dần dần biến đổi hình dáng. Với chiều dài khoảng 1,5 – 1,6 m, chiều ngang 50 cm, thường được làm bằng voan, ren hoặc bất cứ loại vải gì, chiếc khăn của phụ nữ Chăm có đủ màu sắc, điểm xuyết bằng các hoa văn hình con sò, bông hoa… bằng chỉ thêu màu, kim tuyến hay cườm dọc theo mép khăn.


Người phụ nữ Chăm An dùng khăn Khanh ma om không chỉ để che nắng mà với độ dài của nó, chiếc khăn còn để quàng quanh cổ và vắt qua vai, vừa có thể che tóc, che cổ và một phần trước ngực. Khác với khi ở nhà người phụ nữ Chăm thường đội những chiếc khăn đơn giản, ít màu sắc nhưng khi đi dự tiệc hay đám cưới, họ thường mang những chiếc khăn có màu sáng lộng lẫy trông rất đẹp mắt.

Nét duyên dáng của người phụ nữ Huế không chỉ gắn bó với chiếc nón nhẹ nhàng mà còn được tôn thêm bởi chiếc khăn chít đằm thắm. Chiếc khăn chít được làm bằng vải lụa hoặc nhiễu bởi đây là loại vải chịu được độ chà xát mà không làm mất đi vóc dáng. Một dải vải dài khoảng 50 cm bao bọc mái tóc rồi chít tròn vòng quanh đầu, gọn ghẽ tạo nét xinh xắn, đằm thắm.

Xưa kia, khăn chít dành cho hoàng hậu, phu nhân hay thị nữ trong cung. Về sau chiếc khăn chít đã đến với đời thường, là những vật dùng trong các dịp lễ cưới, lễ hội dân gian của người Huế. Với chiếc khăn xinh xắn ấy đã góp phần tôn lên vẻ đẹp khuôn mặt của người phụ nữ.